Dualisme was het medicijn…

In de hoogtijdagen van Paars was het volk de politiek volledig zat en aan het Binnenhof had men dat toentertijd ook wel een beetje door. Besloten werd een commissie te installeren onder voorzitterschap van de Groningse hoogleraar staatsrecht Douwe Jan Elzinga die uit moest zoeken op welke manier het lokaal bestuur met name nieuw leven in kon worden geblazen. In 2000 kwam Elzinga met zijn rapport. Het dualisme was het medicijn.

Ontkoppel het wethouderschap van het raadslidmaatschap (haal de wethouder uit de raad), versterk de controlerende bevoegdheden van de raad, stel een griffier aan ter ondersteuning van de raad en geef de raad de beschikking over een eigen onderzoeksorgaan in de vorm van een rekenkamer of rekenkamercommissie.
De aanbevelingen werden in de Wet dualisering gemeentebestuur vervat en de gemeenten gingen in 2003 over van het monistisch naar het duaal systeem.
Meer zeggenschap voor de raden, een verlevendiging van het politiek spel, een opleving van de lokaal democratie? Het zou allemaal vanzelf komen.
Politiek zou weer leuk worden.
Elzinga kreeg voor zijn aanbevelingen een paar mooie onderscheidingen, maar daar had men -ook de Majesteit – beter even mee gewacht, want van dat opvijzelen van het democratisch spel is zo goed als niets terechtgekomen.
Niet in Zeeland, niet in Friesland, wat een beetje binnen mijn waarnemeingsveld valt, maar ook niet elders.
Colleges van B en W blijven bepalen, coalities blijven gewoon bepalend en raadsleden binnen zo’n verband handelen absoluut niet als controleurs van bestuurders uit eigen aanhang. Met wethouders van buitenaf wordt hier en daar nog wel eens gewerkt, maar mondjesmaat en de meeste griffiers werden uit de ambtelijke organisaties gehaald en fungeren in de meeste gevallen – de goede niet te na gesproken – niet als onafhankelijke bijstandverleners aan de raad. Zeker niet als hun werk voor zo’n raad -en dat is nogal ’s het geval – bemoeilijkt wordt door directeuren van die ambtelijke organisaties die in eerste instantie hun werk weer doen voor de colleges.
Eigenlijk is dat hele idee van Elzinga niks geworden.
En het zal ook niets worden.
Zie bijvoorbeeld hoe nu – met gemeenten in de financiĆ«le problemen – de raden omgaan met hun eigen onderzoekorganen – de rekenkamers. Werden die de voorbije jaren gekort in hun budgetten (voorgesteld door colleges, overgenomen door die raden zelf onder druk van de coalitie), vandaag de dag worden ze een na de ander opgedoekt. Raden staan dus hun eigen machtsmiddelen af, hun eigen rekemmeesters, hun eigen onderzoeksbureaus en hun enige mogelijkheid om derden naar het werk van het dagelijks bestuur te laten kijken.
De volgende stap is dan natuurlijk doek de gemeentelijke griffies maar op, maak van de griffier weer een gewone ambtenaar aan wie de raad – als het uitkomt – een vraag kan stellen in de hoop dat er antwoorden komen.
Op die manier kunnen er landelijk miljoenen bespaard worden, daarbij vergeleken is een bezuiniging van een paar mille per gemeenten voor zo’n rekenkamer natuurlijk peanuts.
Nee, beter nog is heel dat dualisme afschaffen.
Terug naar af.
Het voormalig Hoogezandse raadslid Rene Bodewes rekende een jaar op wat terug in Binnenlandse Bestuur al eens voor wat dat aan kostenbesparing zou opleveren. Hij kwam na wat voorzichtig rekenwerk uit op een dikke 93 miljoen euro.
Als je de provincies er nog bijneemt kom je makkelijk over de 100 miljoen uit. Een makkelijke, simpele besparing en dat in deze tijd.
En het mooie is, geen burger die er iets van merkt.
Die is per slot van rekening de politiek nog steeds volledig zat.
Toch?!

Over van Gremberghe

Journalist en internetondernemer. Verslaggever in algemene dienst. Schrijft over Zeeland, Neder- en buitenland. Over wat wel en niet gebeurt, over reizen en soms over gewone mensen. Immer gedreven en oprecht, voor zover daar sprake van kan zijn.
Dit bericht is geplaatst in DAAR : Zeeuwse zaken, GINDER; Nationale en internationale zaken, HIER ; Zeeuws-Vlaamse zaken met de tags , , , , , . Bookmark de permalink.

8 reacties op Dualisme was het medicijn…

  1. pclijsen schreef:

    Je eigen PvdA Conny, is manifest non-duaal, in de wandelgangen wordt dat ook gezegd. Eigenlijk is door overdracht van allerlei raadsbevoegdheden aan het college de situatie verergerd en elk jaar verschijnt er wel een collegevoorstel om deze die bevoegheid aan het college te mandateren. Aangezien het een coalitiecollege is vindt de coalitie dat niet erg, betrokken partijen krijgen hun info toch wel via de fractie.
    Als nietcoalitieraadslid zit je er echter vaak voor spek en bonen bij. Dingen zijn meestal al beslist voordat de andere raadsleden uberhaupt weten dat dit op een bepaald moment speelt. Er zijn maar twee opties: of een consequent dualisme of terug naar af.

  2. Boskabouter schreef:

    Hear Hear !
    (bijna) Helemaal mee eens. Duaal wel beter in beginsel, maar de fout zit hem in het feit dat Wethouders (en de meeste burgervaders) nog altijd partijgebonden zijn. Het college moet een niet-politiekgebonden, gekozen organisatie zijn. Dan doorbreek je het achterkamertjes geregel tussen wethouder en coalitie-raadsleden.
    Maar ook de meeste raadsleden moeten zelf gewoon veel en veel kritischer worden.
    Een goed betoog overigens, dat gehoord mag worden !

  3. Peter schreef:

    Het belangrijkste verschil tussen Nederland en een dictatuur is dat je in een dictatuur in de bak wordt gestopt of erger bij een afwijkende mening. In Nederland worden alleen de afwijkende meningen zelf doodgezwegen. Nou ja, gelukkig maar.
    U mag uw mening geven, maar willen u ervoor waarschuwen dat we er schijt aan zullen hebben cq dat u zich zo buiten de discussie plaatst.

  4. Zeelandcolumn schreef:

    Mooi artikel wat ik graag zou willen met eengeluidsfragment en een stukje tekst op de website van een lokale politieke partij hier op Schouwen-Duiveland.
    Regentesk en bij de spinnen af.

Reacties zijn gesloten.