Dow Chemical moet in januari voor de rechter verschijnen in verband met enkele milieudelicten uit de jaren 2005 en 2006. Nou, daar zullen ze in het verre Midland niet echt op zitten wachten. Sterker, ik denk dat een stel Dow-bonzen in de VS die verrekte Hollanders meer dan zat zijn, want laten we wel wezen. Dow is eigenlijk – zonder uitspraak van de rechter – al verschillende malen publiekelijk veroordeeld voor organisatorisch wangedrag met denkbaar rampzalige gevolgen. En of dat nog niet genoeg is werd deze week Dow ook nog eens beboet voor het niet goed etiketteren van gereedschap, stellingen en ander gerief. Door de provincie nota bene, die anders nooit zo ruimhartig boetes uitdeelt.
Waar gaat het ook alweer om.
In 2008 viel een dertig man sterk opsporingsteam van OM, milieu en belastingdiensten bij Dow Terneuzen binnen om daar eens grootschalig onderzoek te doen naar wat milieuincidenten die zich zouden hebben afgespeeld in de jaren 2005 en 2006. Mannen gingen aan de haal met een kleine vrachtwagen documenten en computers. Bij Dow begrepen ze geen snars van die inval, de omvang en de toonzetting der autoriteiten in de persberichten nav van de inval.
Sterker nog Dow schreeft in het duurzaamheidsverslag over 2008: “Op 3 juni meldt een onderzoeksteam van het Openbaar Ministerie (OM) zich in Terneuzen. Het OM start een onderzoek naar een aantal milieu-incidenten tussen 2005 en 2007. Dow spreekt zijn verbazing uit over het onderzoek, aangezien het om bekende incidenten gaat die conform de richtlijnen al waren gemeld bij de betrokken instanties. Ook zijn deze incidenten al door de overheid onderzocht en heeft Dow maatregelen genomen om herhaling te voorkomen. Het onderzoek van het OM loopt nog.”
Dat Dow verbaasd is kan ik wel begrijpen, dat Dow vindt dat de meldingsprotocollen naar behoren zijn nagevolgd snap ik ook wel, maar dat betekent wel dat er een behoorlijk verschil van mening dient te bestaan tussen Dow en de instantie waar een en ander gemeld dient te worden. In casu; de provincie Zeeland.
Zeeland heeft nav de incidenten klaarblijkelijk niet zelf boetes opgelegd of uitgedeeld, maar het dossier doorgeschoven naar justitie met het verzoek er maar eens werk van te maken. Alzodus.
In 2009 meldt het OM dat het onderzoek tegen Dow nog niet is afgerond. Via stukken van de provincie wordt evenwel gemeld dat Zeeland aan een denkbare ramp is ontkomen. Een denkbare ramp, het is zo’n mooi containerbegrip dat van nu af aan met enige regelmaat door milieudiensters gebezigd zal worden. Thermphos is een denkbare ramp, de kerncentrale is een denkbare ramp, elke ammoniaktanker is van nu af aan een denkbare ramp.
Bij Dow in the States snappen ze er geen snars van. Die overtredingen zijn toch gemeld, volgens protocol, wat willen ze nu…
Wat ze precies willen duurt nog even. Vorig jaar laat het OM de media weten nog even werk te zullen hebben aan het Dowdossier, maar ja, Zeeland is evenwel mooi aan een denkbare ramp ontsnapt. Dat bericht komt nog eens in de kolommen terecht.
Op 2 februari 2011 berichtte de PZC dat bij het chemieconcern Dow Chemicals in Terneuzen een ramp niet ondenkbaar was. Dat bleek uit een brief in 2006 van het hoofd Milieuhandhaving van de provincie Zeeland aan het OM, dat een strafrechtelijk onderzoek had ingesteld. De brief was aan het licht gekomen doordat nieuwsomroep NOS onderzoek had gedaan naar misstanden in het bedrijf. Bij Dow Chemicals zouden regelmatig ernstige incidenten zijn voorgekomen. De risico’s voor werknemers, omwonenden en het milieu werden door de provincie aanmerkelijk genoemd.1 In zijn brief aan de Tweede Kamer d.d. 18 maart 2011 deelde de staatssecretaris mee dat het strafrechtelijk onderzoek was afgerond en dat de beslissing van het OM werd afgewacht.
Weermaals is Midland – en dat weet ik zeker – not amused.
En voila, het is inmiddels juli 2012. Wat weet het OM te melden:
“Het Openbaar Ministerie (OM) zal chemiereus Dow Chemical in Terneuzen vervolgen.
Dagvaarding milieu-incidenten Dow omvat 17 pagina’s
Justitie verdenkt het bedrijf van talloze milieu-overtredingen waarbij het personeel en de omgeving in gevaar zijn gebracht. Dat heeft het OM verklaard tegenover de NOS. Door de incidenten, die zich voordeden tussen 2005 en 2008, is volgens justitie het vermoeden ontstaan dat de veiligheidscultuur bij Dow Chemical niet in orde was. Het OM vindt dat ernstig, omdat bij het bedrijf wordt gewerkt met gevaarlijke stoffen. Een klein verzuim kan grote gevolgen hebben, aldus de woordvoerster. Bij de incidenten ging het bijvoorbeeld om storingen in installaties of het productieproces, waarna gevaarlijke stoffen vrijkwamen. Ook is het zeer regelmatig voorgekomen dat het bedrijf een ongewoon voorval niet op tijd heeft gemeld, aldus justitie. Het OM wil nog geen details over de incidenten geven.
Het onderzoek naar Dow Chemical, dat in Amerikaanse handen is, loopt al jaren. Bij doorzoekingen zijn tienduizenden documenten in beslag genomen. Volgens de woordvoerster van het OM gaat het om een zeer complexe zaak.”
Ik vraag me in gewisse af waarom het OM vier jaar nodig heeft om milieudelicten – als het ze al zijn, dat moet nog blijken – voor de rechter te krijgen. Het gaat om een complexe zaak wordt gezegd, nou, het gaat er om of Dow zogenaamde spills al dan niet gemeld heeft. Daar gaat het om.
En wat meer is, we moeten als burgers de zekerheid hebben dat een gevaarlijk bedrijf als Dow veiligheidsvoorschriften niet op geheel eigen wijze gaat interpreteren.
Dat is pas echt gevaarlijk.
